परिचय
पिरंगुट ग्रामपंचायत ही मुळशी तालुक्यातील ऐतिहासिक, सांस्कृतिक आणि औद्योगिकदृष्ट्या महत्त्वाची ग्रामपंचायत आहे. पुणे शहरापासून सुमारे १२ कि.मी. अंतरावर असलेले पिरंगुट गाव परंपरा, विकास आणि आधुनिकतेचा संगम आहे. सन १९५६ मध्ये स्थापन झालेली ग्रामपंचायत आज स्वच्छता, जलव्यवस्थापन, डिजिटल सेवा आणि लोकसहभागाच्या माध्यमातून सातत्यपूर्ण प्रगती करत आहे.
इतिहास व सांस्कृतिक वारसा
पिरंगुट गावाला पूर्वेकडील पीरदर्ग्यावरून हे नाव पडल्याचे ऐतिहासिक संदर्भात आढळते. गावात शिवकालीन, पेशवेकालीन आणि ब्रिटिशकालीन अशा विविध कालखंडातील ऐतिहासिक वास्तू व मंदिरे आहेत. छत्रपती शिवाजी महाराजांचा पिरंगुटशी ऐतिहासिक संबंध असल्याची लोकपरंपरा आहे. ग्रामदैवत श्री भैरवनाथ जोगेश्वरी मातेचा उत्सव अठराव्या शतकापासून परंपरेने साजरा केला जातो.
लोकसंख्या व सामाजिक रचना
पिरंगुट गावात विविध जाती, धर्म व समाजघटक नांदत असून सामाजिक सलोखा हे गावाचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे. परंपरागत बारा बलुतेदार पद्धत आजही सामाजिक व्यवस्थेचा भाग आहे. गावात कृषी, उद्योग आणि सेवा क्षेत्रातील लोकांचा समतोल सहभाग दिसून येतो.
ग्रामपंचायतीची रचना
ग्रामपंचायतीचे कामकाज सरपंच, उपसरपंच, ग्रामसेवक व सदस्य यांच्या माध्यमातून लोकशाही पद्धतीने चालवले जाते. नागरिकांना पारदर्शक, सुलभ आणि वेळेवर सेवा देणे हे प्रशासनाचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.
शिक्षण व युवक विकास
MPSC/UPSC अभ्यासिका, ग्रंथालये आणि मार्गदर्शन केंद्रांद्वारे विद्यार्थ्यांना स्पर्धा परीक्षांसाठी प्रोत्साहन दिले जाते. युवकांसाठी विविध कौशल्य विकास उपक्रम राबवले जातात.
महिला सक्षमीकरण व उपजीविका
गावात कार्यरत बचत गटांच्या माध्यमातून महिलांना आर्थिक स्वावलंबनाकडे नेले जात आहे. तसेच स्वयंरोजगारासाठी प्रशिक्षण कार्यक्रमही आयोजित केले जातात.
कृषी, उद्योग व रोजगार
पिरंगुट हे कृषीप्रधान गाव असून दुग्धव्यवसाय, कुक्कुटपालन, मत्स्यपालन आणि शेळीपालन यासोबत औद्योगिक वसाहतीमुळे रोजगाराच्या संधी उपलब्ध होत आहेत.
उत्सव व परंपरा
ग्रामदैवत श्री भैरवनाथ जोगेश्वरी माता उत्सव, नवरात्र, गणेशोत्सव, शिमगा, दसरा, दिवाळी, सप्ताह काला, काकडा आरती इ. सण धार्मिक श्रद्धा व सामाजिक एकतेने साजरे केले जातात.
आमचे ध्येय (Mission)
स्वच्छ, सुरक्षित, समृद्ध, जलसमृद्ध, डिजिटल आणि स्वयंपूर्ण पिरंगुट घडवणे.
आमचा दृष्टिकोन (Vision)
प्रत्येक नागरिक सक्षम, प्रत्येक सेवा पारदर्शक आणि प्रत्येक घर सुखी व्हावे — हाच आमचा संकल्प.
प्रमुख विकास प्रकल्प
गावाच्या सर्वांगीण विकासासाठी पुढील प्रकल्प यशस्वीरित्या राबविले गेले आहेत —
मूलभूत सुविधा
गावातील नागरिकांसाठी पुढील सुविधा उपलब्ध आहेत —